Phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu: Chuyển hóa những thách thức thành cơ hội để phát triển

Nghị quyết 120/NQ-CP về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu (Kế hoạch ĐBSCL) vừa được Chính phủ ban hành nêu rõ, cần lấy con người làm trung tâm phát triển bền vững ĐBSCL, đồng thời phải thích nghi, biến thách thức thành cơ hội; chủ động sống chung với lũ, ngập, nước lợ, nước mặn; xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý… Đây là những mục tiêu tiên quyết nhằm đưa ra những định hướng lâu dài cho ĐBSCL.

Phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu: Chuyển hóa những thách thức thành cơ hội để phát triển - Ảnh 1

ĐBSCL là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi BĐKH

Kết quả nghiên cứu mới đây cho thấy, ĐBSCL là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu (BĐKH). Qua thống kê, có gần 13% hộ gia đình trong khu vực ĐBSCL bị mất hoàn toàn hoặc phải bỏ hoang diện tích đất đai, mặt nước sản xuất hoặc giảm hệ số sử dụng đất nông nghiệp; 16,6% số hộ chịu thiệt hại về nhà cửa đất đai. Gần đây tình trạng sạt lở bờ sông bờ biển, suy thoái rừng ngập mặn, sụt lún đất xảy ra hết sức nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến an toàn của đê điều, cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng lớn đến đời sống của nhân dân ở nhiều địa phương, đặc biệt là các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng, Cần Thơ và gần đây nhất là tỉnh Bến Tre bị sạt lở bờ biển, bờ sông hết sức nặng nề.

Tuy nhiên, có tới hơn 50% số hộ bị ảnh hưởng BĐKH chưa từng nghe, hoặc có nghe nhưng không có ý niệm gì về thuật ngữ “Biến đổi khí hậu” và hơn 32% hộ gia đình bị ảnh hưởng của BĐKH không quan tâm tới vấn đề BĐKH. Điều này cho thấy, người dân chưa nhận thức rõ được mức độ thiệt hại nghiêm trọng do BĐKH gây ra…

Một vấn đề nữa là tại Việt Nam, mặc dù cần khoảng 30 tỷ USD để đạt được mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính tới năm 2020, nhưng hiện chi cho mục tiêu này mới chỉ bằng 0,1% GDP của Việt Nam. Tỷ lệ này ở các quốc gia có điều kiện BĐKH có tỉ lệ tương đương là 6 – 20 % GDP, 31% trong tổng chi ứng phó với BĐKH tại Việt Nam được huy động từ các đối tác phát triển, còn khá xa so với mục tiêu đề ra.

Đại diện lãnh đạo UBND tỉnh An Giang cho biết, ĐBSCL là trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn nhất nước với các sản phẩm chủ lực là lúa gạo, thủy hải sản và cây ăn quả phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu mang lại nguồn thu ngoại tệ đáng kể. Đây cũng là khu vực giàu tiềm năng phát triển du lịch và năng lược sạch, năng lượng tái tạo.

Nhưng hiện nay, ĐBSCL đã và đang phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng như: BĐKH và nước biển dâng, đặc biệt là các hiện tượng khí hậu, thời tiết cực đoan, bất thường, giông lốc, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông, bờ biển… gây thiệt hại lớn đến tính mạng, tài sản của nhà nước và nhân dân, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động sản xuất nông nghiệp, kinh doanh, sinh hoạt, sức khỏe và đời sống của người dân, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định và phát triển bền vững của vùng.

Từ những thực tế trên, các cấp ngành và các bên liên quan cần có cách nhìn thấu đáo, toàn diện để đưa ra những chiến lược, những cơ chế và giải pháp mang tính đột phá nhằm huy động tối đa các nguồn lực xã hội trong công tác ứng phó với BĐKH, đặc biệt là tổ chức phi chính phủ, các nhà đầu tư trong và ngoài nước cùng tham gia nhằm phát huy hơn nữa các tiềm năng và lợi thế của vùng, đồng thời biến những thách thức thành cơ hội phát triển mới.

Theo đại diện Cục BĐKH, Bộ Tài nguyên và Môi trường, một trong những tư duy đột phá của Kế hoạch ĐBSCL là tôn trọng quy luật tự nhiên, phù hợp với điều kiện thực tế, tránh can thiệp thô bạo vào tự nhiên. Đây cũng là tài liệu tham khảo và định hướng cho Chính phủ, đề ra những nguyên tắc về phát triển bền vững cân nhắc đến hai yếu tố phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường bao gồm BĐKH ở đồng bằng. Kế hoạch đã đưa ra gợi ý về phát triển sản xuất nông nghiệp dựa trên lợi thế tự nhiên của ĐBSCL cùng các khuyến nghị liên quan đến quản lý tài nguyên nước, thích ứng với BĐKH tại ĐBSCL trong thời gian tới.

Trong đó, xây dựng cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo ba trọng tâm: Thủy sản – cây ăn quả – lúa gắn với các tiểu vùng sinh thái, trong đó coi thủy sản (nước ngọt, nước lợ, nước mặn) là sản phẩm chủ lực.

Hướng đến xây dựng một ĐBSCL phát triển bền vững, an toàn, thịnh vượng, trên cơ sở phát triển phù hợp nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao, kết hợp với dịch vụ, du lịch sinh thái, công nghiệp, trọng tâm là công nghiệp chế biến, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp; hệ thống cơ sở hạ tầng được quy hoạch, phát triển đồng bộ, hiện đại theo hướng chủ động, thông minh, thích ứng biển đổi khí hậu, đảm bảo an toàn trước thiên tai; tài nguyên thiên nhiên được sử dụng hợp lý…

Trước đó vào tháng 9/2017, Hội nghị về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH diễn ra tại TP. Cần Thơ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo xem xét một cách toàn diện, hệ thống, huy động được các sáng kiến, nhằm tạo ra những đột phá trong tư duy, thống nhất hành động của toàn xã hội nhằm định hình mô hình phát triển bền vững của ĐBSCL trong sự liên kết, gắn kết hữu cơ giữa thiên nhiên và con người, giữa các địa phương trong và ngoài vùng, tiểu vùng sông Mê Kông; đồng thời, huy động được sự hỗ trợ về kinh nghiệm, nguồn lực cho chuyển đổi lớn vùng ĐBSCL.

 

Theo Baoxaydung.Com.Vn

Loading...

Bài viết cùng chuyên mục

'Nhận lại túi tiền tôi suýt bật khóc vì gặp người tốt'

Phát triển bền vững nguồn nước và năng lượng ở ĐBSCL

ĐBSCL: Hơn 10 triệu chậu hoa kiểng phục vụ tết 2018