50 năm giữ đất quản trang bị đẩy ra ngoài: Những bất cập còn lại

Liên quan đến vụ một gia đình hai thế hệ 50 năm giữ đất Chùa bà Thiên Hậu bỗng dưng bị ‘đẩy ra ngoài’, PV còn phát hiện ra nhiều bất cập khác dù các cấp xét xử phúc thẩm sắp tới vẫn còn tiếp tục.

Theo trình tự xét xử, vụ kiện tranh chấp 54,9m2 đất giữa Chùa bà Thiên Hậu (tên cũ là Hội quán Quảng Triệu) và gia đình “ông Từ, bà Từ” Đỗ Phước Hải, Nguyễn Thị Ba (do ông Đỗ Vĩnh Hưng, con trai và là người thừa kế, đại diện) sẽ còn tiếp nối với cấp xét xử phúc thẩm sắp tới. Tuy nhiên, ngay từ đầu khi đi sâu phân tích, tình trạng tố tụng và tính chất pháp lý, PV đăng loạt bài đã phát hiện nhiều bất cập, bất ổn…

“Gọt chân cho vừa giầy”

Đó là biểu hiện của đường lối xét xử của TAND thành phố và TAND tỉnh, được bộc lộ rõ nhất qua các nhận định, phán quyết của các bản án sơ thẩm, phúc thẩm… Hầu như, 2 cấp xét xử đều “lạnh lùng” theo đuổi các tình tiết tranh chấp đương thời, bỏ qua các diễn biến mang tính lịch sử, quá trình và bối cảnh của các giai đoạn trong suốt quá trình trên dưới 50 năm với 2 thế hệ gắn bó với nhiệm vụ giữ đất cho pháp nhân bang hội, hội đoàn.

50 năm giữ đất quản trang bị đẩy ra ngoài: Những bất cập còn lại - Ảnh 1

Bà cụ Nguyễn Thị Ba chỉ cho phóng viên thực địa việc sử dụng 54,9m2 đất,nơi có căn bếp hơn 20m2 dính liền căn nhà do cụ Ba sử dụng hàng chục năm qua.

Nếu thật sự “phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư”, tôn trọng các giá trị lịch sử, thấm nhuần pháp lý, đạo lý hoặc hoán đổi các thẩm phán hay người thân của họ vào vị trí nguyên đơn, bị đơn… chúng tôi tin rằng kết quả xét xử sẽ khác.

Thực tế hoàn cảnh lịch sử để lại và các biến động đất đai hơn 40 năm qua tại Vĩnh Long và nhiều nơi khác cũng đều có những “vấn đề đặc thù” riêng nhưng nó phải được tuân thủ, thực hiện đầy đủ theo quy định pháp luật chung và thống nhất. Sau ngày đất nước hòa bình, thống nhất là quá trình hơn 40 năm xây dựng và phát triển toàn diện, nhất là sau 30 năm phát triển và hội nhập sâu rộng với khu vực và cả nước, kéo theo sự phát triển tiến bộ của từng tỉnh, thành. Hệ thống pháp luật của Nhà nước ta càng lúc càng được hoàn thiện, nâng cao và tiến bộ; các quy định pháp luật theo đó cũng ngày càng khẳng định tính ưu việt “Nhà nước của dân, do dân và vì dân”…

Hãy xem quan tòa xét xử sơ thẩm, phúc thẩm nhận định kiểu “chèn ép”, hạ thấp người lao động thân cô, thế cô: “…ông Đỗ Phước Hải không phải là người Hoa nhưng không thuộc Hội người Hoa, thành phố Vĩnh Long. Vì ông Hải ở Thành phố Hồ Chí Minh làm ăn thất bại về Vĩnh Long, được Hội người Hoa Vĩnh Long cho ở nhờ và trông coi giữ thửa đất 82, 92 của Hội Quán Quảng Triệu. Thửa 92 là đất trống, thửa 82 bà Ba cất nhà ở tạm giữ chùa, tự thụ hưởng hoa lợi từ việc sản xuất, chăn nuôi trồng trọt nên Hội Quảng Triệu không phải trả tiền thù lao, tiền lương giữ đất chùa cho bà Ba. Năm 1997 ông Hải mất nhưng gia đình ông Hải vẫn tiếp tục ở, đến năm 2001 Hội Quảng Triệu mới trả lương cho bà Ba hàng tháng trông giữ đất chùa cho đến nay…”.

Nhưng ở cấp phúc thẩm, để bác bỏ phán quyết của cấp sơ thẩm và “xóa trắng” công lao của người giữ đất nhiều chục năm trời, TAND tỉnh “Nhận thấy” còn lạnh lùng hơn: “Án sơ thẩm buộc Chùa Bà Thiên Hậu trả tiền công giữ đất thửa 82, 92 (thửa 363 cũ) từ năm 2001 đến 2011 mỗi tháng 1.016.500đ x 132 tháng = 134.178.000đ cho bà Nguyễn Thị Ba là không có cơ sở. Vì trong khoảng thời gian trên bà Ba trông coi gìn giữ đất chùa nhưng không ký hợp đồng lao động và thỏa thuận tiền công, bà Ba cũng không có chứng cứ chứng minh cho việc buộc Chùa phải trả tiền công cho bà, thực chất bà Ba ở trên thửa đất 92 có trồng cây và đã được hưởng hoa lợi từ phần đất này của chùa là có thật. Do đó kháng cáo của Chùa Bà Thiên Hậu là có căn cứ chấp nhận. (…) Từ nhận định trên chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Chùa bà Thiên Hậu, không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị Ba. Sửa án sơ thẩm”.

50 năm giữ đất quản trang bị đẩy ra ngoài: Những bất cập còn lại - Ảnh 2

Hàng rào lưới B40 đã hàng chục năm cũ kỹ để giữ sau nhà, bao trọn căn bếp sinh hoạt hàng ngày.

Theo đó, “buộc bà Nguyễn Thị Ba phải di dời các tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng sinh hoạt hàng ngày của bà Nguyễn Thị Ba, để giao trả diện tích 149,3m2 đất trồng cây lâu năm chiết từ thửa 92, tờ bản đồ số 30 tọa lạc tại khóm 3, phường 4, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất ngày 20/12/2011 cho Chùa bà Thiên Hậu. (…) Giao tài sản gắn liền trong phạm vi đất có diện tích 149,3m2 gồm: 01 căn nhà cấp 4 (có bao gồm hệ thống nước máy trong nhà có hầm vệ sinh) diện tích 40,5m2, có kết cấu khung cột gỗ tạm, mái tol, vách tol, nền gạch men, 03 cây dừa từ 01 đến 03 năm tuổi và 02 cây trâm có đường kính 20cm cho Chùa bà Thiên Hậu được quyền sở hữu sử dụng. Buộc Chùa Bà Thiên Hậu hoàn lại tổng giá trị tài sản là 22.444.000đ (Hai mười hai triệu bốn trăm bốn mươi bốn ngàn đồng), cho bà Nguyễn Thọ Ba”.

Chúng tôi xin nhường sự nhận xét về văn từ, câu chữ, và tính thuyết phục của án văn phúc thẩm của TAND tỉnh Vĩnh Long để quý độc giả khách quan đánh giá. Nhân đây, chỉ mong muốn phán quyết về trách nhiệm dân sự giữa nguyên đơn và bị đơn, đó là căn nhà dùng làm nơi ăn ở bám trụ thời gian dài để trông giữ đất của Hội quán Quảng Triệu do cụ Hải cất dựng năm 1973 gắn với khuôn viên đất 149,3m2 vừa nêu trên; trong một biên bản hòa giải, phía Chùa bà Thiên Hậu đã đưa ra giá trị đền bù là 30 triệu đồng và được phía cụ Nguyễn Thị Ba chấp nhận nhưng 2 cấp tòa đều “bỏ qua”…(?)

Còn ở vụ tranh tụng thứ 2, liên quan thửa đất 82, thực chất phần đất 54,9m2 nằm gọn trong hàng rào B40 có căn bếp gắn liền sau nhà 4/11 Trần Phú của gia đình “ông Từ, bà Từ” Đỗ Phước Hải, Nguyễn Thị Ba… Thực tế nguồn gốc này của vụ việc đã không được tòa sơ thẩm thành phố Vĩnh Long xem xét. Như phân tích ở bài trước, điều cần làm rõ là khi đăng ký kê khai mới và tách thửa 82 thành 2 thửa 157 và 158, phía Chùa bà Thiên Hậu (do ông Trần Quốc Minh đại diện) phải chăng vì đạt được thỏa thuận với cụ Nguyễn Thị Ba nên ông Minh không đề nghị cơ quan chức năng giải quyết dứt điểm từ năm 2007?

Việc xét xử sơ thẩm ngày 04 và 07/4/2017, TAND thành phố Vĩnh Long cũng chưa “mổ xẻ” tới cùng tình tiết này, dù nội dung phân tích pháp lý có chặt chẽ hơn so với 2 bản án của vụ tranh tụng xung quanh thửa đất 92. Tuy vậy, quyết định cuối cùng lại “vịn’ vào cái sai của chính quyền được luật sư bên nguyên phân tích và đại diện UBND thành phố Vĩnh Long thừa nhận tại tòa để “trút” hết cho gia đình “ông Từ, bà Từ” là người có công giữ đất.

Tính pháp lý thiếu sự nhất quán…

Sự thật hiển nhiên là, hệ thống bộ máy chính quyền Nhà nước CHXHCN Việt Nam từ sau năm 1975 đến nay là một thể thống nhất từ Trung ương đến tận cơ sở xã phường và hoạt động nhất quán theo chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Chính quyền thị xã Vĩnh Long trước đây, thành phố Vĩnh Long hiện tại và cả tỉnh Vĩnh Long trong thời gian hơn 42 năm qua cũng không nằm ngoài khuôn khổ và quỹ đạo đó. Tuy nhiên, các văn bản pháp lý của chính quyền các cấp [tỉnh và thị xã/thành phố] liên quan trong 2 vụ tranh chấp này, đã phát lộ những bất cập, thiếu nhất quán…

50 năm giữ đất quản trang bị đẩy ra ngoài: Những bất cập còn lại - Ảnh 3

Ngoài căn bếp , trên phần đất 54,9m2 còn là nơi nuôi gà và các sinh kế khác của gia đình.

Cụ thể và điển hình là sự tự mâu thuẫn với chính mình. Công văn 2165/UBND-NC ngày 26/8/2014 do Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Văn Diệp ký “ V/v phúc đáp theo đơn khởi kiện dân sự của Chùa Bà Thiên Hậu ông Trần viên Dung, Trưởng Ban trị sự chi hội làm Đại diện ” cho thấy vai trò chỉ đạo điều hành, quản lý của Cơ quan quản lý nhà nước cao nhất tại địa phương quá lệ thuộc vào ý kiến tham mưu từ các cơ quan chuyên môn ngành, dẫn đến sự mâu thuẫn với quan điểm giải quyết công việc từ năm 2002 của bộ máy tiền nhiệm cùng cấp. Công tác quản lý đất đai cũng lộ ra bất cập khác, đó là bỏ qua yếu tố lịch sử đất đai, thay đổi mục đích sử dụng đất của công dân “từ đất nghĩa địa thành đất trồng cây lâu năm, đất ở đô thị…”.

Theo quy định pháp luật, cấp xã, phường không phải cấp có thẩm quyền cấp đất nhưng “ có 01 hộ do UBND phường 4 cấp năm 1984 (đất do phường quản lý năm 1975) ”. Sau mỗi giai đoạn, các biến động “tăng, giảm” diện tích đất đai chưa được minh bạch, lý giải công khai. Cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành 2 cấp tỉnh và thị xã/thành phố (Sở và phòng TN-MT) có vai trò tham mưu, giúp việc cho UBND cùng cấp cũng chưa nắm chắc, hiểu thấu các quy định pháp luật về quản lý đất đai. UBND thị xã trước đây và thành phố hiện nay cũng thiếu nhất quán…

Tất cả những điều này làm mất đi tính ổn định, thống nhất, nghiêm minh và vai trò chỉ đạo, điều hành của bộ máy quản lý Nhà nước tại địa phương.

 

Theo Giadinhvaphapluat.Vn

Loading...

Bài viết cùng chuyên mục

Dân chơi miền Tây độ Honda Dream II siêu cá tính

Vĩnh Long: không được ép học sinh nộp học phí theo năm

Vĩnh Long: Trồng rau thủy canh thu tiền triệu mỗi ngày